System nagród AIS PDF Drukuj Email

Pewnie wielu z was nigdy nie słyszało o AIS oraz o nagrodach, jakie są przyznawane irysom. Otóż skrót AIS pochodzi od pierwszych liter amerykańskiego towarzystwa irysowego American Iris Society, które powstało w 1927 roku, w hrabstwie Philadelphia w stanie Pennsylvania. Mając na celu wyłącznie promowanie i zachęcanie do uprawy irysów w ogrodach.  Jej też głównym zadaniem jest prowadzenie światowego rejestru wszystkich nowo rejestrowanych odmian, dzięki czemu panuje ład i porządek w tej „dziedzinie”, jaką są irysy. Tak, więc np. nie powtarzają się takie same nazwy odmian lub nie ma możliwości, aby konkretny irys miał dwie lub więcej nazw.  To samo dotyczy się nagród, które na stałe wpisały się w historię tego towarzystwa a opisuję je, ponieważ w trakcie przeglądania lub czytania fachowej literatury poświęconej irysom przy zdjęciach lub w opisie irysa zauważamy jakieś dziwne oznaczenia, których nie rozumiemy. Dla przykładu np.:
CROWNED HEAT (TB)
(Keppel ’97)
HM’99AM’01WM’03DM’04

Myślę jednak, że po zapoznaniu się, co tak naprawdę oznaczają powyższe skróty, sami będziecie z łatwością mogli rozszyfrować, co miał na myśli autor pisząc powyższy tekst.
HM – (Honorable Mention) – Zaszczytne Wyróżnienie – jest to pierwsze wyróżnienie, jakie mogą otrzymać odmiany irysów bródkowych, nie wcześniej jednak niż po dwóch latach od wprowadzenia ich na rynek. Niestety liczba tych zaszczytnych wyróżnień jest ograniczona i wynosi 10% kandydujących odmian.
AM – (Award of Merit) – Dyplom Uznania – może otrzymać z kolei tylko 10% odmian, które kandydują do tego wyróżnienia po dwóch latach od uzyskania HM. Zdobycie tego wyróżnienia jest bardzo wysoko cenioną nagrodą i trudną do zdobycia.

Medal Specjalny – jest to najwyższa nagroda dla konkretnej kategorii irysów. Po dwóch latach od otrzymania AM irysy kandydują przez okres trzech lat do tego medalu. Jurorzy mają tylko po jednym głosie i odmiana, która uzyska największą liczbę głosów, otrzymuje medal. W razie uzyskania jednakowej liczby głosów przez dwie lub więcej odmian, przyznaje się odpowiednią liczbę medali. W grupie TB nagradza się trzy odmiany. Każda kategoria irysów ma swój medal, który najczęściej pochodzi od nazwiska znakomitych hodowców irysów w swojej kategorii, a jednocześnie zasłużonych dla AIS. A tak przedstawia się ich wykaz dla irysów bródkowych:

  • WM – medal im. Jona Wistera – dla irysów wysokich (TB)
  • KM – medal im. Harolda Knowltona – dla irysów rabatowych (BB)
  • WWM – medal im. Pań Williamson i White – dla miniaturowych wysokich (MTB)
  • SM – medal im. braci Sass – dla irysów pośrednich (IB)
  • CDM – medal im. Cooka i Douglasa – dla irysów niskich (SDB)
  • CWM – medal im. Caparne’a i Welcha – dla miniatur niskich (MDB)


Do wszystkich powyższych nagród kandydują irysy wyhodowane w USA i Kanadzie. Mogą też kandydować irysy hodowców z innych krajów, ale pod warunkiem, że zostały wprowadzone na rynek (zaoferowane do sprzedaży) najpierw w USA – dopiero w następnych latach można je oferować w innych krajach włącznie z krajem macierzystym. I ten zapis budzi wśród hodowców najwięcej kontrowersji, ale nic nie da się zrobić w tej kwestii!
Najwyższym wyróżnieniem, jakie może otrzymać irys jest:

  • DM – medal im. Dykesa - (Dykes Memorial Medal) – kandydują do tej nagrody przez okres trzech lat wszystkie irysy nagodzone Medalem Specjalnym, w rok po jego otrzymaniu. Każdy juror dysponuje tylko jednym głosem i tylko jeden irys, który otrzyma największą liczbę głosów otrzymuje medal. W razie zajęcia pierwszego miejsca z równą liczbą głosów przez dwie lub więcej odmian zarządza się dodatkowe głosowanie, które z pośród nich wyłoni zwycięzcę. Muszę tu jeszcze napisać, że choć o przyznaniu medalu Dykesa decydują głosy jurorów amerykańskich i kanadyjskich, to jest on przyznawany przez Brytyjskie Towarzystwo Irysowe (BIS) dla najlepszej odmiany wyhodowanej w USA i Kanadzie. Z tego też względu irysy innych hodowców nie mogą kandydować do amerykańskiego medalu im. Dykesa. BIS przyznaje również medal Dykesa dla najlepszej brytyjskiej odmiany, a od 1985 roku również w Australii dla najlepszej odmiany australijskiej. Jednak od roku1994 nastąpiła pewna zmiana, ponieważ zaczęto przyznawać medal im. Dykesa na przemian, co drugi rok w Australii i Nowej Zelandii.

 

Mam nadzieję, że mając tak dokładnie wyjaśnione międzynarodowe skróty a które widnieją przy opisie danej odmiany bez większego problemu będziemy potrafili je poprawnie odczytać. Więc teraz mój wcześniejszy zapis przedstawia się następująco:

  • CROWNED HEAT – nazwa odmiany
  • (TB) – irys bródkowy, wysoki powyżej 71 cm
  • (Keppel ’97) – hodowca Keith Keppel, rejestracja odmiany w 1997 roku.
  • HM’99 – Zaszczytne Wyróżnienie otrzymał w 1999 roku.
  • AM’01 – Dyplom Uznania dwa lata późnej w 2001 roku.
  • WM’03 – medal im. Wistera otrzymał w 2003 roku.
  • DM’04 – najwyższe wyróżnienie, jakim jest medal im. Dykesa zdobył w 2004 roku.

Prawda, że proste!

Literatura:
Biuletyn Specjalny „IRYSY BRÓDKOWE”